حفاظت از سیستم تنفسی کارکنان در صنایع

حفاظت از سیستم تنفسی کارکنان در صنایع

تجهیزات حفاظت از سیستم تنفسی:

تجهیزات حفاظت از سیستم تنفسی ما ماسکهای تنفسی (Respiratory Protection Masks) بنا به تعریف وسایلی هستند که به منظور حفاظت سیستم تنفسی طراحی شده اند تا از استنشاق هوای آلوده جلوگیری نماید. ماسک ها، این حفاظت را هم به وسیله گرفتن آلاینده ها از هوای استنشاقی و هم به وسیله هوا رسانی از طریق یک منبع هوای قابل استنشاق تامین می کنند.

ماسک های حفاظت تنفسی به طور کلی به دو دسته اصلی تقسیم می شوند:

  • ماسک های تصفیه کننده هوا (Air Purifying Respirators)
  • ماسک های رساننده هوا اتمسفری (Atmosphere - Supplying Respirators)

 

  1. ماسک های تصفیه کننده هوا:

ماسک هایی هستند که آلاینده های موجود در هوای استنشاقی را می گیرند و خود به چهار دسته تقسیم می شوند:

الف- ماسک های حذف کننده ذرات (Particulate Filtering Respirators)

ب- ماسک های حذف کننده گاز ها و بخارات (Vapor and Gas Removing Respirators)

ج- ماسک های الکتریکی تصفیه هوا (Powered Air - Purifying Respirators)

            2. ماسک های هوا رسان:

ماسکهایی هستند که هوا را از طریق منبعی غیر از هوای اطراف، تأمین می¬کنند. این گروه از ماسکها در شرایطی استفاده می¬شوند که یا فیلتر مناسب جهت حذف آلاینده موجود در هوای محیط وجود نداشته باشد و یا تراکم اکسیژن در محل کمتر از 21% باشد. ماسکهای هوا رسان به دو دسته تقسیم می¬شوند:‌

الف- ماسکهای کپسول سرخود (Self – Contained Breathing Apparatus)
ب- ماسکهای هوا رسان شیلنگی (Air – Hose Supplied Air Respirators)

            3. ماسک های حذف کننده ذرات:

ماسکهای حفاظت در برابر گرد و غبار، به منظور حفاظت در برابر گرد و غبارها، فیومها (Fumes) و یا میستها (Mists) مورد استفاده قرار می¬گیرند. در این ماسکها از مواد فیبری و الیافی همچون کاغذ، ‌نمد و یا پارچه برای به دام اندازی آلاینده¬ها استفاده می¬کنند.
فیلترهای این ماسکها بر اساس استاندارهای اروپایی در سه گروه N، R و P طبقه بندی می¬شوند.

طبقه N، ماسکهایی را شامل می¬شود که منحصراً برای استفاده در اتمسفرهایی که ذرات آن پایه غیر روغنی دارند،‌کاربرد دارد. طبقات R و P نیز ماسکهایی با فیلترهای مقاوم در برابر ذرات روغنی یا فیلترهای عایق روغن را شامل می¬گردند.
این استانداردها عموماً مبنای طبقه بندی ماسکهای گرد و غبار تولیدی در کشور آمریکا و کانادا قرار می¬گیرد.
طبقه بندی NIOSH (استاندارد ایالات متحده) در خصوص ماسکهای حذف کننده به ترتیب جدول زیر می¬باشد:

طبقه بندی ماسکهای گرد و غبار

نوع فیلتر راندمان

سری N (ذرات غیر روغنی)

 

N95
N99
N100

 

 

95%
99%
99.97%

 

سری R (ذرات مقاوم در برابر روغن)

 

R95
R99
R100

 

 

95%
99%
99.97%

 

سری P (ذرات عایق روغن)

 

P95
P99
P100

 

 

95%
99$
99.97%

 


بر اساس استاندارد اروپایی BS-EN 149:2001 (British Standards)، ماسکهای گرد و غبار به طبقات زیر تقسیم می شوند:
الف. طبقه FFP1: حفاظت در برابر آئروسلهای جامد و مایع غیر سمی با تراکم 5/4 برابر حد مجاز تماس شغلی (OEL).
ب. طبقه FFP2:‌حفاظت در برابر آئروسلهای جامد و مایع غیر سمی و یا با سمیت کم تا متوسط با تراکم 12 برابر حد مجاز تماس شغلی (OEL).
ج. طبقه FFP3: حفاظت در برابر آئروسلهای جامد و مایع غیر سمی و یا با سمیت کم تا متوسط یا با سمیت بالا با تراکم 50 برابر حد مجاز تماس شغلی (OEL).
حداقل راندمان فیلتراسیون یک ماسک (حداکثر نفوذ مجاز گرد و غبار در ماسک)* بر اساس استاندارد BS-EN 149:2001 به شرح جدول زیر می¬باشد:‌

 

حداکثر نفوذ مجاز ذرات جامد (Nacl) ذرات مایع (روغن پارافین)

طبقه FFP1

20% 20%

طبقه FFP2

6% 6%

طبقه FFP3

1% 1%


ب. ماسکهای حذف کننده گازها و بخارات:
ماسکهای تصفیه کننده هوا برای حفاظت در مقابل گازها و بخارات خاص، مانند گاز آمونیاک و بخار جیوه و گروههایی از گازها و بخارات مانند گازهای اسیدی و بخارات آلی مورد استفاده قرار می گیرند.
بطور کلی انواع ماسکهای حذف کننده گازها و بخارات عبارتند از:
الف. ماسکهای کارتریج دار شیمیایی (Chemical Cartridge Respirators).
ب. ماسکهای گازی (Gas Masks).
ج. ماسکهای کاغذی یا نمدی پوشش داده با زغال فعال (Combinations Particulate Removing and Vapor and Gas Removing).

ب-1. ماسکهای کارتریج¬دار (ماسکهای فیلتر دار)
این ماسکها از نظر شکل ظاهری به دو نوع نیم صورت و تمام صورت طبقه بندی می شوند که نوع تمام صورت این ماسکها برای حفاظت چشمها در برابر مواد شیمیایی است که علاوه بر سیستم تنفسی بر روی چشمها نیز اثرات تحریک کننده دارند.
ب-2. ماسکهای کانیستر دار (ماسکهای گازی):
کانیسترها مشابه کارتریجها می باشند با این تفاوت که حجم ماده جاذب موجود در کانیسترها از کارتریجها بیشتر و از نظر سایز بزرگتر از آنهاست، بزرگترین تفاوت میان کانیسترها و کارتریجها در این است که کانیستر و ترجیحاً ماسک آنها معمولاً دارای دریچه استنشاقی است.
انواع فیلترهای مورد استفاده در ماسکهای حذف کننده گازها و بخارات:
فیلترهای موجود در کانیسترها و کارتریجهای حذف کننده گازها و بخارات، بر اساس نوع گازهایی که قادر به جذب آنها هستند،‌بر اساس جدول زیر طبقه بندی می شوند:‌

ردیف نوع کاربرد (تصفیه کننده)
1 A

گازها و بخارات آلی مختلف

2 B

گازهای معدنی و اسیدی مانند مونوکسید کربن

3 E

دی اکسید سولفور و سایر گازهای معدنی

4 G

مواد شیمیایی با فشار بخار پایین (فشار بخار کمتر از Pa13/0 در 25 درجه و مواد شیمیایی کشاورزی)

5 K

آمونیاک و مشتقات آن

6 MB

متیل بروماید

7 AX

گروهی از ترکیبات آلی با نقطه جوش پایین (نقطه جوش کمتر از 65 درجه)

8 HG

بخار جیوه

9 NO

اکسیدهای نیتروژن

ب-3. ماسکهای کاغذی نمدی یا پوشش داده شده با زغال فعال:
این ماسکها نوعی ماسک کاغذی یا نمدی پوشش داده شده با زغال فعال هستند که جهت حذف توأم گازها و بخارات و گرد و غبار در محیطهایی که این آلاینده ها بصورت توأم وجود دارند، استفاده می شوند.
ج. ماسکهای الکتریکی تصفیه کننده هوا:
این ماسکها از یک دمنده الکتریکی (معمولاً از طریق باطری) برای عبور دادن هوای آلوده از داخل بخشی که باعث حذف آلاینده ها می شود و نیز کمک به استنشاق هوا از ورودی ماسک بهره می برند.
د. ماسکهای نجات:
نوعی خاص از ماسکهای گازی هستند که در حین فرار (نه ورود یا بازگشت به محوطه آلوده) از هوایی با مخاطره آنی برای زندگی و سلامتی مورد استفاده قرار می گیرند. این ماسکها عموماً در مناطق با خطر بروز مسمومیتهای تنفسی و کاهش اکسیژن در شرایط اضطراری مانند معادن (ماسک مونوکسید کربن) و یا در زمانهای کوتاه همچون فرار از حریق (ماسک دود) مورد استفاده قرار می گیرند.
 ماسکهای هوا رسان (ماسکهای فشار مثبت):
الف. ماسکهای کپسول سرخود:‌
در این ماسکها، فرد هوا یا اکسیژن مورد نیاز خود را از یک منبع تنفسی که بر روی خود حمل
می نماید، تأمین می کند. این ماسکها بسته به طراحی وسیله می¬توانند حداکثر تا چهار ساعت اکسیژن یا هوای مورد نیاز استفاده کنند را تأمین نماید.
ب. ماسکهای هوا رسان شیلنگی:
این نوع از ماسکها، هوای مورد نیاز فرد را از طریق یک منبع ثابت هوای فشرده و یا یک کمپرسور دمنده هوا که با هوای سالم و تازه ارتباط دارد و از طریق یک شیلنگ تحت فشار انتقال می دهند. طول شیلنگ این ماسکها از 25 الی 300 فوت متغیر است. در پایین¬ترین فشار و بالاترین طول شلنگ، وسیله بایستی حداقل قابلیت ارسال هوایی به میزان 170 لیتر در دقیقه را داشته باشد و فشار دستگاه نیز نبایستی از PSI125 بیشتر شود

ارسال نظر
  • - نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
  • - لطفا دیدگاهتان تا حد امکان مربوط به کالا باشد.
  • - لطفا فارسی و خوانا بنویسید.